Walawi 20: Maswali na Majibu

May 3, 2022 in Mwongozo wa Biblia by TGVS

Mwongozo wa Kujifunza Biblia/ Walawi 20, (3-BSG-20J)/ Katika ibara fupi, jibu maswali au andika mawazo makuu uliyojifunza katika sura hii.


 Utangulizi: Kabla hatujasonga mbele zaidi, hebu tudurusu yale ambayo tumekamilisha hadi hivi karibuni. Siku ya Upatanisho (Walawi 16); Utakatifu wa Damu (Walawi 17); Sheria za Maadili ya Kimapenzi (Walawi 18); Sheria za Maadili na Maadhimisho (Walawi 19). Na sasa, katika sura hii, tutaona Adhabu zinazotokana na ukiukaji wa Sheria ambazo tayari zimetolewa. – “Makosa haya mengi yaliyotajwa katika sura hii yamejadiliwa katika sura ya 18 na 19. Hapo, mwito kwa watu ulikuwa kwa misingi ya kiroho tu, wito unaolenga utambuzi wa mambo mema. Hapa, makosa yanachukuliwa kuwa uhalifu dhidi ya serikali, na hivyo huadhibiwa. Adhabu kwa ujumla ni kifo.” — (The Seventh-day Adventist Bible Commentary, vol. 1, uk. 793–794).

Maswali na Majibu (Sehemu ya 1)

[1] Sura hii inahusu nini? – Sheria zinazoeleza Adhabu kwa ajili ya uhalifu wa kutisha: Adhabu ya Kifo (20:1–27).

[2] Je, wajibu wa mwanadamu kwa Mungu ni upi? – Lazima awe mtakatifu! — Kwa sababu Mungu ndiye BWANA; Kwa sababu Mungu ni mtakatifu; Kwa sababu BWANA ni Mungu “wako” (Law. 19:1-2); Lazima mwanadamu ajitakase nafsi yake “na kuwa mtakatifu,” kwa sababu BWANA ameamuru hivi: “Kwa maana Mimi ndimi Bwana, Mungu wako.” (20:7)

[3] Je, Mtoa-sheria ni nani? BWANA Mungu. Je, aliye Hakimu gani anayetangaza adhabu katika sura hii? BWANA Mungu.

[4] Je, ni dhambi gani ya kwanza inayoadhibiwa na kifo katika sura hii? – kumtolea Moleki mtoto/watoto wako (kama kafara ya kibinadamu).

  • “Hii haikuwa tu kumweka mtoto wakfu kwa Moleki bali ilikuwa kafara halisi ya watoto kama dhabihu ya kuteketezwa (2 Wafalme 23:10; Yer. 32:35; tazama Yer. 7:31; 19:5; Eze. 16:21; 23:37).” – (SDA BC 1:794).

[5] Moleki ni nini? — mungu wa wana wa Waamoni. Moleki alikuwa mungu wa kuchukiza wa Waamoni, ambaye ibada yake ilidhihirishwa kwa kafara ya watoto yenye kuchukiza (cf. Law. 20:2-5; 1 Flm. 11:5, 7, 33; 2 Flm. 23:10, 13; Yer. 32:35; 49:1-3; Sef. 1:5).

[6] Ni haki gani ya kiraia iliyodaiwa na Mungu dhidi ya kafara ya kibinadamu? (20:2) Mtu aliyemtolea Moleki kafara ya mwanadamu angepaswa kuuawa: angepaswa kupigwa mawe hadi kufa (Law. 20:1-3). Ikiwa watu wangeshindwa kumuua, Mungu angemwangamiza yeye na familia yake (Law. 20:4, 5).

[7] Mbali na kukabili Mahakama ya Kiraia, ni nini kingine alichokabiliana nacho mtu anayefanya uhalifu wa kafara ya binadamu? – Alipaswa kukabiliana na haki na hukumu ya milele ya Mungu. Walihukumiwa milele. “Walikatiliwa mbali”—yaani: kutengwa na watu wa Mungu milele na milele!

“Moleki (vv. 1–5) alikuwa mungu wa Waamoni. Sanamu yake ya chuma ilipashwa moto ikawa nyekundu kabisa, kisha watoto wadogo waliwekwa mikononi mwake na kuchomwa moto hadi kufa (tazama 2 Wafalme 23:10; 2 Nyak. 33:6; Yer. 32:35). Watu waliotenda ibada ya sanamu kama hiyo hawakuwa na ubinadamu, na uwepo wao kambini kulitia unajisi patakatifu pa Mungu na kulichafua jina Lake takatifu. Waabudu-sanamu hawakuvumiliwa kwa sababu waliwashawishi wengine na kuwafanya watu waache ibada ya Mungu wa kweli.” — [Warren W. Wiersbe, Be Holy, “Be” Commentary Series, (Wheaton, IL: Victor Books, 1996), 88]

[8] Kwa nini Mungu alimpinga Moleki kiasi hicho? – Kwa sababu kuabudu sanamu kulinajisi na kulichafua Jina Lake takatifu.

  • “Kwa kafara ya kibinadamu—kumuua mwanadamu katika ibada ya yule anayeitwa mungu wa uongo—watu walitia unajisi patakatifu na ibada ya Mungu. Zaidi ya hayo, watu walichafua jina takatifu la Mungu: walimfedhehesha, walimpuuza, walimwaibisha Mungu kwa desturi hiyo ya kutisha. Watu walikuwa wametafuta ukubali na baraka za Mungu kwa kumwendea mungu wa uongo katika umbo la sanamu, akijihusisha katika tambiko la kijahili na la kishetani: watu walikuwa wametoa kafara ya mwanadamu, kumuua mtu huyo—yote kwa jina na ibada ya Mungu. Jina lenyewe la Mungu lilitiwa unajisi. Desturi na tambiko hili la kishetani lilishutumiwa na Mungu, likilaaniwa kwa ghadhabu Yake takatifu.” — [Leviticus, The Preacher’s Outline & Sermon Bible, (Chattanooga, TN: Leadership Ministries Worldwide, 1996), 232].

[9] Kama ukumbusho juu ya mada hii, unakumbuka nini kutoka kwenye sura zilizopita? — “Nawe usitoe kizazi chako chochote na kuwapisha kwa Moleki, wala usilinajisi jina la Mungu wako; Mimi ndimi BWANA.” (Walawi 18:21)

Kuhusu kulichafua jina la Mungu:

  1. Mungu alikuwa ameonya kwamba kitendo hiki dhalili (kafara ya mtoto kwa Moleki) kingelitusha Jina (na Tabia Takatifu) ya Yehova machoni pa mataifa ya kipagani yaliyowazunguka.
  2. Israeli ingepaswa kuwa nuru kwa mataifa, ikiangaza utukufu wa Jina (na tabia adhimu) ya Mungu wao mkuu na mwenye nguvu.
  3. Ni wazi, kafara ya mtoto ingeibua desturi kinzani dhidi ya kuleta utukufu kwa Jina la Yehova!

Mtunzi wa Zaburi anadokeza jinsi ilivyo muhimu kuwa na ufahamu sahihi wa Jina la Mungu. Sikiza anachosema:

  1. “Na wale walijuao jina Lako huweka tumaini Lao Kwako; Maana Wewe, Bwana, hujawaacha wale wakutafutao.” (Zaburi 9:10, NKJV)
  2. “Wale walijuao jina Lako hukutumaini Wewe, Ee BWANA, tafadhali usiwaache wale wakutafutao.” (Zaburi 9:10, NLT)
  3. “Nao wakujuao jina [wenye uzoefu na ufahamu wa rehema Yako] Lako wakutumaini Wewe na kwa staamani, wataweka tumaini lao Kwako, Maana Wewe, Bwana hukuwaacha wakutafutao (wanaokuulizia na kuuliza kwa ajili Yako) [kwa mamlaka ya Neno la Mungu na haki ya mahitaji yao].” (Zaburi 9:10, AMP)

[9] Ni onyo gani zaidi lililobainishwa hapa? – “Tena kama wenyeji wa nchi wakimfumbia macho mtu huyo kwa njia yo yote, hapo atoapo katika kizazi chake na kumpa Moleki, wasimwue; ndipo Mimi nitamkazia uso Wangu mtu huyo, na jamaa zake, Nami nitamkatilia mbali, na hao wote wamwandamao katika uzinifu, ili kufanya uzinifu pamoja na Moleki, watengwe mbali na watu wao.” (Walawi 20:4–5)

Mungu angeihukumu jamii— (mtu yeyote na familia yake)—kama wangeshindwa kutekeleza haki juu ya uhalifu huo wa kutisha.

Sikiliza, Wapendwa, watoto ni wa Mungu! (Mwa. 1:26-27; Mat 18:10) Hawapaswi kuuawa (mimba yao kutolewa: watoto ambao hawajazaliwa); au kutolewa kafara kama kuitulizo cha sanamu, wachawi, waganga, n.k. Wale wanaovunja amri hii watajibu kwa BWANA.

Fikiria Maandiko yafuatayo:

  1. “” (Kutoka 20:13)
  2. “Lakini mtu wa kwenu asiteswe kama mwuaji.” (1 Petro 4:15a)
  3. “Kila amchukiaye ndugu yake ni mwuaji: nanyi mnajua ya kuwa kila mwuaji hana uzima wa milele ukikaa ndani yake.” (1 Yohana 3:15)
  4. Onyo la Mungu: “Mimi Nami nitamkazia uso Wangu mtu huyo, Nami nitamkatilia mbali na watu wake; kwa kuwa ametoa katika kizazi chake na kumpa Moleki, ili kupatia unajisi patakatifu Pangu, na kulinajisi jina Langu takatifu.” (Walawi 20:3)
  5. Ahadi: “Baba yangu na mama yangu wameniacha, Bali BWANA atanikaribisha Kwake.” (Zaburi 27:10)

Hebu tuichunguze mioyo yetu na kuomba msamaha wa Bwana na rehema Zake: “Tukisema kwamba hatuna dhambi, twajidanganya wenyewe, wala kweli haimo mwetu. Tukiziungama dhambi zetu, Yeye ni mwaminifu na wa haki hata atuondolee dhambi zetu, na kutusafisha na udhalimu wote.” (1 Yohana 1:8–9)

 

Comments
Print Friendly, PDF & Email